„Różowy szum” w rozmowie: naukowcy sprawdzili, co czyni ją udaną
Badacze z Dartmouth College opisali w czasopiśmie Science Advances wzór, który odróżnia przyjemną rozmowę od nudnej lub chaotycznej. Nazwali go „różowym szumem”: to naprzemienność dłuższego trzymania się tematu i płynnego przechodzenia do nowego. Im więcej takiej równowagi, tym wyżej rozmówcy oceniali swoje spotkanie.
Czym jest różowy szum
W akustyce „kolory szumu” opisują, jak rozkłada się energia sygnału w różnych zakresach częstotliwości. Czerwony szum jest niski i przytłumiony, jak monotonny pogłos odległego oceanu. Biały jest ostry i chaotyczny, jak obraz w telewizorze bez sygnału. Różowy leży pomiędzy nimi, przypomina równy huk wodospadu. Taki wzorzec występuje w układach, które muszą elastycznie przełączać się między stabilnością a przypadkowością, na przykład w rytmie serca, pracy neuronów czy oddziaływaniu oceanu z atmosferą.
Emily Finn, adiunkt psychologii i nauk o mózgu oraz autorka korespondencyjna badania, nazywa różowy szum sygnałem „w sam raz”. Daje on trochę stabilności, a jednocześnie pozwala zmienić kierunek, gdy zajdzie taka potrzeba. W rozmowie biały szum to pogaduszki bez wyraźnego tematu, jak z małym dzieckiem. Czerwony to rozmowa skrajnie skupiona i nieustępliwa, porównana przez badaczy do nieprzyjaznego przesłuchania prawniczego.
Jak to zmierzono
Zespół wykorzystał transformery, czyli sieci neuronowe stojące za chatbotami, i przekształcił w ten sposób zapis niemal 1700 rozmów z ogólnodostępnego zbioru CANDOR w mapę liczbową. Każda wypowiedź stała się punktem: podobne zdania leżały blisko siebie, odmienne daleko. Następnie badacze sprawdzali, jak daleko każda wypowiedź odbiega od poprzedniej, i traktowali te odległości jak sygnał podobny do fali dźwiękowej. Oceniali, czy bardziej przypomina szum czerwony, biały czy różowy.
Okazało się, że ilość różowego szumu trafnie przewidywała, jak bardzo rozmówcy cieszyli się rozmową i jak bardzo czuli więź z drugą osobą (według ankiet po rozmowie). Analiza transkrypcji podcastu o szybkich randkach wykazała też, że pierwsze spotkania z większą ilością różowego szumu częściej kończyły się drugą randką.
Można się tego nauczyć
Autorzy zbadali również 25 podcastów prowadzonych przez dwie osoby. W niemal wszystkich parach różowego szumu przybywało w ciągu pierwszych 50 odcinków. Zdaniem Katie O’Nell, pierwszej autorki badania, sugeruje to, że taki sposób koordynowania wypowiedzi można wyćwiczyć. Badaczka podkreśla też, że sama synchronizacja rozmówców to za mało: „rozmowa z papugą dałaby idealne dopasowanie, ale byłaby fatalną rozmową”.
Wskazówki autorów są proste:
- jeśli temat zaczyna nużyć, warto wspólnie poszukać nowego;
- jeśli rozmowa skacze zbyt szybko, warto zatrzymać się nad słowami rozmówcy i zadać pytania pogłębiające;
- dobrze jest zauważać, kiedy dialog robi się zbyt „czerwony” lub zbyt „biały”.
Badacze zaznaczają jednak, że potrzeba więcej badań, by ustalić, które strategie faktycznie zwiększają udział różowego szumu.
Co to oznacza w praktyce
Badanie dotyczy rozmów w języku angielskim i nie ma bezpośredniego związku z przepisami ani sytuacją w Polsce czy UE, ale jego wnioski są uniwersalne. Przy rodzinnym stole, na pierwszej randce czy w trudnej dyskusji pomaga to samo: nie zasypiać na jednym wątku i nie uciekać od niego zbyt szybko. Przykład z badania to rozmowa o sporcie, w której jedna osoba lubi baseball, a druga koszykówkę. Zamiast zamykać temat, rozmówca znajduje wspólny punkt i pyta o syna drugiej osoby.
Warto pamiętać, że to metoda opisowa, a nie gotowy przepis. Wyniki pokazują zależność między wzorcem rozmowy a oceną jej przyjemności, a nie zestaw sprawdzonych technik. Mimo to obserwowanie rytmu własnych rozmów może być prostym sposobem na to, by były ciekawsze dla obu stron.
Źródło: Medical Xpress – „’Pink noise’ can help revitalize enjoyable conversation”



